Category: Amakuru

  • Umujyi wa Luhwindja wafashwe na M23: Umutekano muke mu gace gakorerwamo ubucukuzi bwa zahabu muri Kivu y’Amajyepfo

    Umujyi wa Luhwindja wafashwe na M23: Umutekano muke mu gace gakorerwamo ubucukuzi bwa zahabu muri Kivu y’Amajyepfo

    Mu ijoro ryo ku wa mbere rishyira ku wa kabiri, umutwe wa M23 wafashe umujyi wa Luhwindja, uherereye mu Ntara ya Kivu y’Amajyepfo muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo. Aho ni mu gace gafatwa nk’agaciro gakomeye muri politiki y’ubukungu bw’igihugu, kuko gakorerwamo ubucukuzi bwa zahabu ku rwego mpuzamahanga, by’umwihariko na Twangiza Mining SA, sosiyete iyoborwa na Banro Corporation, kompanyi y’Abanyakanada.

    Iyi sosiyete ya Banro imaze imyaka myinshi ikorera muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, ikaba ari imwe mu ma kampani zagaragaje inyungu nyinshi mu gucukura zahabu mu duce two mu Burasirazuba bw’igihugu. Umujyi wa Luhwindja, aho iyi sosiyete ifite ibikorwa binini, ni umwe mu tugize akarere ka Mwenga, kazwiho kuba gatuwe cyane kandi gafite amabuye y’agaciro menshi, by’umwihariko zahabu. Uyu mujyi kandi uri hafi y’ishyamba rya Itombwe, rikize ku mutungo kamere ariko kandi rikunze kubamo ibikorwa by’inyeshyamba.

    Ifatwa ry’uyu mujyi rirongera kwerekana ubukana n’ukuntu ikibazo cy’umutekano giteye inkeke mu burasirazuba bwa RDC. M23, umutwe umaze igihe wihagararaho mu mirwano n’ingabo za leta (FARDC), ukomeje kwagura ibikorwa byawo, ukigarurira uduce dutandukanye dufite agaciro k’ubukungu n’igisirikare. Amasoko y’inyigo ku mutekano avuga ko intumbero y’imitwe nka M23 atari ugushimuta gusa uduce, ahubwo harimo no kugerageza kugenzura umutungo kamere w’igihugu.

    Abaturage batuye muri Luhwindja batangaje ko bahungabanyijwe bikomeye n’iri fatwa, bamwe bahunga abandi bihisha mu mashyamba. Bamwe mu bakozi ba Twangiza Mining SA bavuze ko bahagaritse imirimo, abandi barahunga kuko batari bizeye umutekano wabo. “Twumvise amasasu nijoro, twari tuzi ko hari ikintu gikomeye kiri kuba. Ubu twahungiye mu misozi, ntituzi niba tuzagaruka vuba,” umwe mu baturage yabwiye itangazamakuru ryo mu karere.

    May be an image of oil refinery and the Panama Canal

    Kugeza ubu, ubuyobozi bwa Banro Corporation ntiburagira icyo butangaza ku ifatwa ry’aka gace, ariko inzobere mu bukungu zemeza ko iki gikorwa gishobora kugira ingaruka zikomeye ku bukungu bwa kompanyi ndetse n’iy’igihugu cya RDC muri rusange. Ikibazo cy’umutekano gikunze kubangamira ishoramari, bityo kongera imvururu mu gace kahazwiho ibikorwa by’ingenzi by’ubucukuzi bishobora gutuma n’abandi bashoramari bagira impungenge zo gukomeza kuhakorera.

    Guverinoma ya RDC iracyatekereza ku buryo bwo kwitwara kuri ibi bikorwa, mu gihe benshi bategereje kureba niba FARDC izashobora kugarura ako gace mu maboko y’ubutegetsi. Mu gihe ibyo bitaraba, abaturage ba Luhwindja n’abenegihugu muri rusange bagumye mu bwoba, bibaza niba aho ubuzima buhagaze bitazaba urugero rw’ibikomeje gukwirakwira mu gihugu hagati n’Uburasirazuba bwacyo.

  • Umucamanza wa ONU, Lydia Mugambe, yafunzwe mu Bwongereza azira gukoresha umukozi wo mu rugo nk’umucakara adahabwa umushahara

    Umucamanza wa ONU, Lydia Mugambe, yafunzwe mu Bwongereza azira gukoresha umukozi wo mu rugo nk’umucakara adahabwa umushahara

    LONDON, UBWONGEREZA — Lydia Mugambe, umucamanza w’Umunya-Uganda, akaba ari umukozi wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika mu rwego rwa ONU, yafunzwe mu Bwongereza nyuma y’amakuru y’uko yakoresheje umukozi wo mu rugo mu buryo butemewe, amukoresha nk’umucakara adahabwa umushahara.

    Uyu mucamanza, wari ushinzwe imanza mpuzamahanga muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika ndetse no mu muryango wa ONU, yafashwe nyuma yo kugaragarizwa amakuru ko yakoresheje umukozi mu rugo mu buryo bw’ubucakara, aho yari amufite nk’umukozi atishyurwa ndetse nta burenganzira yahawe mu buzima bwe bwite.

    Ibyaha byerekeye gukoresha umukozi mu buryo bwa gikirisitu kandi butubahirije amategeko, nk’uko byemejwe n’ubushinjacyaha, byagaragaye mu 2023, ubwo umukozi wo mu rugo wagaragaje ko yakorewe ibikorwa bitubahirije uburenganzira bwe, aho yamaze igihe kinini atabona umushahara, kandi ahohoterwa mu buryo bwa gisirikare. Umukozi yashinjije Lydia Mugambe kuba yaramukoresheje igihe kirekire atabishyurirwa, akora imirimo isaba imbaraga nyinshi kandi agahabwa ibyo atishimiye.

    Ibikorwa bya Lydia Mugambe byaravuzwe mu kinyamakuru cya Times of London, kikaba cyatangaje ko yigeze gufata umukozi ku ngufu, akamukoresha ibikorwa bya gikirisitu bitandukanye kandi agahabwa amafaranga make cyane. Uyu mukozi yakoreshwaga imirimo irimo guteka, gukora isuku, kugemura ibicuruzwa no gukora ibyo utashoboye kubona mu kazi gake.

    Lydia Mugambe, umucamanza ukomeye muri ONU, yafunzwe mu Bwongereza nyuma yo gutabwa muri yombi muri Kamena 2025, aho yafashwe ku byaha byakorewe umukozi wo mu rugo. Iyi ngingo yo gufunga umucamanza ukomeye mu nzego za ONU yashimangiye ko ibyo gukora ibikorwa nk’ibi bigomba kugirirwa ingaruka zihanitse, cyane cyane ku bayobozi bafite inshingano nk’izo zo gucira imanza.

    Inkuru ya Lydia Mugambe ikomeje kuvugisha benshi ku burenganzira bw’abakozi bo mu rugo, aho bibazwa uko amategeko arengera abantu bakora ibikorwa byo mu rugo, nk’uko ibihugu byinshi byashyizeho amategeko abigenga. Mu Bwongereza, hari amategeko akaze arwanya ubucakara bw’abakozi bo mu rugo, aho guverinoma yiteguye gukora ibishoboka byose ngo haterwe inkunga abakozi bafite uburenganzira.

    Ibyo umucamanza Lydia Mugambe yakoze byateje ikibazo ku rwego mpuzamahanga, ndetse hitezwe ko ibyo yakoze bigiye kugira ingaruka ku kazi ke mu rwego rw’amategeko. Ubushinjacyaha bw’ibihugu byombi, Uganda n’Ubwongereza, bwerekanye ko ibi byaha byo guhohotera umukozi wo mu rugo bizagira ingaruka zikomeye ku izina rya Lydia Mugambe mu kazi ke no ku burenganzira bwa muntu.

  • Rwanda na IOM bagaruye Abanyarwanda 10 bacurujwe bajyanwa muri Myanmar nyuma yo gukoreshwa imirimo ivunanye no guhohoterwa

    Rwanda na IOM bagaruye Abanyarwanda 10 bacurujwe bajyanwa muri Myanmar nyuma yo gukoreshwa imirimo ivunanye no guhohoterwa

    KIGALI — U Rwanda rwatangaje ko rwagaruye Abanyarwanda 10 bacurujwe bakajyanwa mu gihugu cya Myanmar, aho bari barakoreshwaga imirimo ivunanye kandi bagahohoterwa. IOM (International Organization for Migration) yabigizemo uruhare rukomeye, ikaba yarabafashije kugaruka mu gihugu nyuma y’igihe bari bamaze mu bihe bikomeye.

    Aba banyarwanda 10, bose bari baturutse mu bice bitandukanye by’igihugu, bavanywe muri Myanmar nyuma yo gushaka uburyo bwo kubaho mu buryo burambye, ariko babonye ko bari bakorere muri icyo gihugu mu buryo butemewe, aho bagiye bakorwaho ibikorwa by’ubucuruzi n’imirimo y’inshingano zitari zemewe.

    Aba Banyarwanda bagaragaje ko bakoreshejwe imirimo ivunanye, harimo kuyobora imirimo idahwitse nk’ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro no gukora imirimo y’ubushomeri, bakaba bari mu buzima bugoye cyane. Hari n’ibimenyetso by’uko bamwe mu bo muri bo bahohotewe mu buryo bw’umubiri no mu buryo bw’amarangamutima.

    Imyitwarire mibi y’abakozi bo muri Myanmar yari izwi cyane, kandi hari amakuru avuga ko bamwe muri aba Banyarwanda bari barabujijwe kujya ku mihanda cyangwa kugira uburenganzira bwo kuvuga. Ibi byatumye ubuzima bwabo buhorana impungenge, ndetse baragowe no kubona uburyo bwo gut escape cyangwa kwikura muri icyo gihugu.

    IOM, umuryango mpuzamahanga ushinzwe kwimura abantu no kurengera impunzi, wafashije Abanyarwanda 10 kugaruka mu Rwanda, aho bashyikirijwe ubuyobozi bw’igihugu ndetse bakiriwe ku kibuga cy’indege cya Kigali International Airport.

    Aba banyarwanda, bagaragaje ko bari bafite agahinda n’ubwoba, ariko bakishimira cyane kubona ubuzima bushya mu gihugu cyabo. Bakiriwe na Minisiteri y’Ububanyi n’Amahanga ndetse na Minisiteri y’Ibikorwa by’Ubuzima, bashyikirizwa ubufasha bwihariye ndetse n’amategeko y’igihugu kugira ngo bamenye ibyerekeye uburenganzira bwabo nyuma y’ibyo banyuzemo.

    Nyuma yo kugaruka kwa aba 10, haracyashakishwa abandi 5 basigaye muri Myanmar, aho amakuru avuga ko bari mu maboko y’abanyabyaha cyangwa bari bataragerwaho n’abashinzwe ibikorwa byo kwita ku buzima bw’impunzi. Ibi bikorwa byo kubashakisha bikomeje gukorwa mu bufatanye n’ubuyobozi bwa Myanmar ndetse n’abandi bafatanyabikorwa b’ibihugu byombi.

    U Rwanda rwagaragaje ko ruzakomeza gukorana n’abafatanyabikorwa bacyo nka IOM, ndetse na Minisiteri y’Ububanyi n’Amahanga yizeza abaturage bacyo ko igihugu kizakomeza gukora ibishoboka byose mu kurwanya ubucuruzi bw’abantu no gukumira ibibazo by’imirimo ivunanye no guhohotera abanyarwanda no mu bindi bihugu.

    U Rwanda rwifashishije IOM mu kubafasha kugaruka mu gihugu, ariko haracyari urugendo rwo kubarinda ibibazo by’ubucuruzi bw’abantu. Ubushobozi bwo guhangana n’ibibazo nk’ibi burakomeje, ndetse hakaba hateganijwe uburyo bwo gukumira abakoreshwa mu buryo bunyuranyije n’amategeko.

  • Police FC yegukanye umwanya wa gatatu mu Gikombe cy’Amahoro 2025 itsinze Mukura VS 1-0

    Police FC yegukanye umwanya wa gatatu mu Gikombe cy’Amahoro 2025 itsinze Mukura VS 1-0

    KIGALI — Ikipe ya Police FC yishimiye gutsindira umwanya wa gatatu mu irushanwa ry’Gikombe cy’Amahoro 2025, nyuma yo gutsinda Mukura VS 1-0 mu mukino wa nyuma w’irushanwa ry’uyu mwaka wabereye kuri Stade de Kigali mu ijoro ryo ku cyumweru.

    Uyu mukino waje nyuma y’ukwezi kw’imikino myinshi ihatanirwa hagati y’amakipe akomeye mu Rwanda, aho Police FC yerekanye imbaraga, ubushake n’ubuhanga kugira ngo yegukane umwanya wa gatatu, nyuma yo gutsinda Mukura VS ku gitego kimwe cyatsinzwe mu gice cya mbere cy’umukino.

    Igitego cy’intsinzi cyatsinzwe na Nkurunziza Salomon ku munota wa 34, aho yatsindiye igitego cyiza giteretse ku mupira wari uvuye muri korari. Uyu mukino wagaragayemo amakosa make, ariko igitego kimwe cyari gihagije kugirango Police FC yegukane umwanya wa gatatu nyuma yo gukina neza muri rusange.

    Nubwo Mukura VS yabonye amahirwe, nta gitego bigeze bashobora kubona, cyane ko umunyezamu wa Police FC, Rwabugiri Umar, yakomeje kugaragaza umwete, akomeza gukuramo imipira yari iteye ikibazo.

    Uko umukino wagiye ugera ku musozo, Police FC yashimangiye ko ari ikipe ikomeye, igaragaza ko umusaruro wayo waturutse ku bushobozi bwo kwishyira hamwe no gukorana neza mu kibuga. Nyuma y’umukino, abakinnyi ba Police FC bishimiye cyane uwo mwanya, bavuga ko ari intambwe nziza kandi igaragaza iterambere ry’iyi kipe mu mwaka wa 2025.

    Umwanya wa gatatu mu Gikombe cy’Amahoro 2025 ni intambwe ikomeye kuri Police FC, ikaba iri mu rugendo rwo kubaka ikipe ikomeye kandi yiteguye kuzakora neza mu marushanwa y’imbere mu gihugu no mu karere. Kwegukana umwanya wa gatatu kandi, bitanga icyizere ko iyi kipe izagira umusaruro mwiza muri shampiyona y’uyu mwaka.

    May be an image of 3 people, people playing football, people playing soccer and text
    Ku rundi ruhande, Mukura VS yatsinzwe ariko byagaragaye ko ikipe nayo yagiye irushanwa ifite intego, nubwo itageze ku mwanya wa gatatu. Abafana ba Mukura VS bashimiye ikipe yabo uburyo yitwaye muri iryo rushanwa, ndetse bateganya ko iyi kipe izakomeza kwitegura neza mu marushanwa akomeye y’imbere mu gihugu.

  • Perezida Paul Kagame yitabiriye umuhango w’irahira rya Perezida mushya wa Gabon, Gen. Brice Oligui Nguema

    Perezida Paul Kagame yitabiriye umuhango w’irahira rya Perezida mushya wa Gabon, Gen. Brice Oligui Nguema

    LIBREVILLE, GABON — Perezida wa Repubulika y’u Rwanda, Paul Kagame, yageze mu murwa mukuru wa Gabon, Libreville, kuri uyu wa Gatandatu, aho yifatanyije n’abandi Bakuru b’Ibihugu n’abayobozi batandukanye baturutse mu mpande zitandukanye z’isi, mu muhango w’irahira rya Perezida mushya wa Gabon, Jenerali Brice Clotaire Oligui Nguema.

    Uyu muhango wabereye kuri Stade de l’Amitié, aho ibihumbi by’abaturage ba Gabon bari bateraniye hamwe mu rwego rwo kwishimira intangiriro y’icyiciro gishya cy’ubuyobozi bw’igihugu cyabo.

    Perezida Kagame, umwe mu bayobozi bakomeye kandi bubashywe mu karere, yakiriwe ku cyubahiro, agaragaza ubushake bwo gushyigikira inzira Gabon yatangiye yo kugana ku miyoborere nshya, nyuma y’igihe cy’imvururu za politiki n’ihirikwa ry’ubutegetsi ryabaye muri 2023.

    Kwitabira irahira rya Gen. Oligui Nguema byari uburyo bwo kugaragaza ubufatanye hagati y’ibihugu byombi no gushyigikira amahoro n’ubusugire muri Afurika.

    May be an image of 5 people and text
    Gen. Brice Clotaire Oligui Nguema, wahoze ari Umugaba Mukuru w’Ingabo zishinzwe umutekano w’abayobozi (Republican Guard), yafashe ubutegetsi mu buryo butunguranye muri Kanama 2023, nyuma yo guhirika Perezida Ali Bongo Ondimba.

    Irahira rye ryari ritegerejwe na benshi nk’intambwe nshya mu kwimakaza ubuyobozi bushya muri Gabon, bwasezeranyije guha abaturage ijambo, guharanira kurwanya ruswa, no kongera kubaka icyizere mu miyoborere y’igihugu.

    U Rwanda n’igihugu cya Gabon bifitanye umubano ushingiye ku bufatanye mu bya dipolomasi, ubukungu no gusangira amahame y’imiyoborere myiza. Kuba Perezida Kagame yitabiriye uwo muhango ni ikimenyetso cy’uko u Rwanda rwifuza gukomeza gufatanya na Gabon, haba mu guharanira amahoro, iterambere ry’akarere no gusigasira inyungu rusange za Afurika.

  • The Ben yashimiye Massamba Intore ku bw’ubufasha no kumuhagararira mu gitaramo cya mbere cy’imfura ye Luna i Burayi

    The Ben yashimiye Massamba Intore ku bw’ubufasha no kumuhagararira mu gitaramo cya mbere cy’imfura ye Luna i Burayi

    KIGALI — Umuhanzi w’icyamamare mu Rwanda no mu mahanga, The Ben, yashimiye byimazeyo Massamba Intore, umwe mu nkingi za mwamba mu muziki w’u Rwanda, ku bw’icyizere, ubufasha n’icyubahiro yamugiriye ubwo yamuhagarariraga mu birori byabereye i Burayi, byagenewe Luna, imfura ya The Ben n’umugore we Pamella Uwicyeza.

    Uyu muhanzi yavuze ko byamukoze ku mutima kubona Massamba Intore yemera kumuhagararira mu gitaramo cyihariye cyabereye hanze y’u Rwanda, cyari kigamije kwishimira ubuzima bwa Luna, no kumwifuriza ikaze mu muryango.

    “Massamba ni umuntu w’icyubahiro, sindi kubimushimira gusa nk’inshuti, ahubwo ndabimushimira nk’umuntu wubashye umuco, wamfashe mu bihe by’ingenzi kandi akabikora abikunze.” — The Ben

    Massamba Intore, uzwi cyane nk’intwari mu gukomeza gukundisha abantu umuco nyarwanda binyuze mu bihangano bye, ni umwe mu bahanzi bubashywe cyane mu Rwanda no mu mahanga. Kuba yaritabiriye igitaramo cy’umuryango wa The Ben nk’uhagarariye umuco, byateje ishema n’isura idasanzwe kuri uwo muhango.

    The Ben yavuze ko icyizere yamugiriye ari ikintu atazibagirwa, kandi ko uwo munsi utari usanzwe — kuko kwibaruka kwa Luna byabaye intangiriro y’urundi rugendo rwiza rw’ubuzima bwe bw’umuryango.

    Luna, imfura ya The Ben na Pamella, yavukiye muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika, ibintu byashimishije cyane abafana n’abakurikirana ubuzima bw’uyu muhanzi. Nubwo The Ben atagaragaza cyane ubuzima bwe bwite mu itangazamakuru, avuga ko urukundo rw’umuryango n’icyubahiro agomba umwana we biri ku isonga y’ibimuhangayikishije muri iyi minsi.

    Kwizihiza ivuka rya Luna mu buryo bwihariye i Burayi byari igikorwa cyo kugaragaza ko ari umwana w’icyubahiro, kandi ko umuco nyarwanda ukwiye kugumamo, kabone n’ubwo yavutse mu mahanga.

    May be an image of 2 people and musical instrument
    Umubano hagati ya Massamba Intore na The Ben ugaragaza ko ubuhanzi bushobora kurenga imyaka, injyana n’ibihe, bugahuza abantu bafite intego yo kubaka igihugu binyuze mu buhanzi bwabo.

    Massamba Intore na The Ben bombi bashimira igihugu cyabaremye, kandi bahuriza ku ntego yo gusigasira umuco no kuwugezayo mu buryo bw’ubuhanzi bugezweho.

    Iki gikorwa cyerekanye ko umuco n’umuryango bifitanye isano ya bugufi, kandi ko ubuhanzi bushobora kuba umusemburo w’urukundo, icyubahiro n’icyizere hagati y’abahanzi b’ibihe bitandukanye.

  • Afrique Joe yahakanye ibihuha byamuvugwagaho, atangaza Album nshya n’urubuga rushya rwa YouTube

    Afrique Joe yahakanye ibihuha byamuvugwagaho, atangaza Album nshya n’urubuga rushya rwa YouTube

    KIGALI — Umuhanzi Afrique Joe, umwe mu bahanzi b’abanyarwanda bafite umwihariko mu njyana ya Hip Hop na Afro-fusion, yahakanye amakuru yavugaga ko yafungiwe mu kigo ngororamuco kubera ibiyobyabwenge, avuga ko ibyo ari ibihuha byakwirakwijwe ku mbuga nkoranyambaga bigamije kumutesha agaciro. Yemeje ko yagiye mu kigo ngororamuco ku bushake bwe, agamije kwitekerezaho, kwiyubaka no gushyira ibintu ku murongo.

    “Nari nkeneye igihe cyo kwisubiraho” — Afrique Joe
    Mu kiganiro n’abanyamakuru, Afrique Joe yasobanuye ko atigeze afatwa cyangwa afungirwa kubera ibyaha bifitanye isano n’ibiyobyabwenge, ahubwo ko yari yifuje guhagarika akanya gato ibikorwa by’ubuhanzi kugira ngo yite ku buzima bwe bwite n’imitekerereze.

    “Hari igihe ubuzima bugusaba guhindura icyerekezo, ukabanza ukitekerezaho. Sinigeze njya ngororamuco kubera ko narenze ku mategeko. Nari nkeneye guhagarara gato, nsubize ibintu ku murongo.” — Afrique Joe

    Ibi yabivuze mu gihe benshi ku mbuga nkoranyambaga bari bamaze iminsi bavuga ko yaba yarafashwe kubera ikoreshwa ry’ibiyobyabwenge, ibintu yahakanye yivuye inyuma.

    Album nshya iri mu nzira
    Uyu muhanzi utajya ahisha amarangamutima ye, yavuze ko ari gutegura Album ye ya mbere, izasohoka mu mezi ari imbere. Nubwo atatangaje izina ry’iyo Album cyangwa itariki nyayo izasohokeraho, yavuze ko izaba irimo indirimbo zigaruka ku buzima, imivurungano y’urubyiruko, ndetse n’urugendo rwe nk’umuhanzi.

    “Iyi album izaba ari igikoresho cy’ubuvugizi no gutanga ubutumwa. Izagaragaza Afrika Joe mushya, watekereje, wiyubatse kandi wifuza kuvugira urubyiruko.”

    Youtube Channel nshya: “Afrique Official”
    Mu bindi bikorwa byo kwiyubaka no kongera guhuza n’abakunzi be, Afrique Joe yashyizeho urubuga rushya rwa YouTube yise “Afrique Official”, nyuma yo kubura uburenganzira ku yindi channel yari asanzwe akoresha.

    Yavuze ko iyo channel ya mbere yayitakaje kubera amakosa y’ubuyobozi n’imikoranire itanoze, kandi ko byamubereye isomo rikomeye ryo kwiyobora no kugenzura ibikorwa bye bwite.

    “Iyi channel nshya ni intangiriro y’urugendo rushya. Ndashaka ko abafana banjye bongera kungarukira, twubake umubano mushya n’ubufatanye bukomeye kurushaho.”

    Channel ye nshya izajya ishyirwaho indirimbo, freestyle, ibiganiro n’ibindi bikorwa bijyanye n’ubuhanzi bwe.

    Nubwo yahuye n’ibigeragezo, Afrique Joe ari kwiyubaka mu buryo bushya, atanga ishusho y’umuhanzi ushaka gutanga umusanzu ukomeye mu muziki nyarwanda. Abakunzi b’ibihangano bye bariteze byinshi kuri Album ye ya mbere ndetse no kuri channel nshya ya YouTube.

  • FERWAFA yitegura amatora mashya: Komite iyobowe na Munyantwali Alphonse igiye gusoza manda yayo

    FERWAFA yitegura amatora mashya: Komite iyobowe na Munyantwali Alphonse igiye gusoza manda yayo

    KIGALI — Mu nama idasanzwe y’Inteko Rusange ya FERWAFA (Ishyirahamwe ry’Umupira w’Amaguru mu Rwanda) yabereye kuri Serena Hotel, hatangajwe ko amatora ya Komite Nyobozi nshya azaba vuba, nubwo itariki nyayo itaratangazwa. Ibi bivuze ko FERWAFA igiye kwinjira mu cyiciro gishya cy’ubuyobozi, nyuma y’igihe cy’imyaka ibiri n’igice cyaranzwe n’ivugururwa mu mikorere no mu miyoborere.

    Komite ya Munyantwali igiye gusoza manda yayo
    Komite iyobowe na Munyantwali Alphonse, wahoze ari Guverineri w’Intara y’Amajyepfo, yatangiye imirimo yayo mu mwaka wa 2022 nyuma y’uko komite yari iyobowe na Olivier Mugabo Rurangwa itsinzwe mu matora. Iyi komite ya Munyantwali yaranzwe no guharanira guteza imbere umupira w’amaguru mu buryo bwagutse, harimo kunoza amategeko agenga amarushanwa, guhuza ibikorwa by’amakipe n’amashyirahamwe, ndetse no kunoza imikoranire na FIFA na CAF.

    Munyantwali ubwe ntiyatangaje niba azongera kwiyamamaza, ariko abasesenguzi ba siporo baravuga ko icyerekezo yagaragaje n’uburyo yagerageje kugarura ituze muri FERWAFA bishobora kumuha amahirwe yo kuba yakongera kwiyamamaza, cyangwa se akagira ijambo rikomeye mu gutoranya uzamusimbura.

    Abanyamuryango batangiye kwitegura impinduka
    Muri iyo nama idasanzwe, abanyamuryango ba FERWAFA biganjemo abahagarariye amakipe yo mu cyiciro cya mbere n’icya kabiri, amashuri, n’uturere, bagaragarije ubuyobozi bukuru ko bifuza ko amatora akorwa mu mucyo, mu bwisanzure kandi mu gihe kitarambiranye, kugira ngo gahunda z’iterambere z’umupira zidahagarara.

    Umwe mu banyamuryango yagize ati:

    “Turasaba ko amatora atazamo amarangamutima cyangwa gukingira ikibaba abantu bamwe. Ubuyobozi bushya buzagomba gukomeza aho abandi bagejeje.”

    Mu gihe FERWAFA yitegura amatora mashya, hari ibyitezwe ku bayobozi bashya bazatorwa:

    • Gukomeza gahunda y’ivugurura ry’amarushanwa, by’umwihariko mu cyiciro cya kabiri n’icy’abagore.
    • Gushyira imbaraga mu guteza imbere abana n’abato, binyuze mu mashuri y’umupira (academies).
    • Kongera ubushobozi bw’amakipe mu mikorere ya kinyamwuga, harimo gukorana n’abaterankunga no kwinjiza amafaranga aturutse mu bikorwa by’ubucuruzi.
    • Kunoza imikorere ya tekinike n’imyitozo, kugira ngo amakipe y’u Rwanda yitware neza mu marushanwa mpuzamahanga.

    Ese FERWAFA irasatira amahoro?
    Nubwo hari icyizere ko amatora azabera mu bwumvikane, bamwe mu basesenguzi bavuga ko hari amakimbirane atari yatungana neza hagati y’amwe mu makipe n’ubuyobozi bwa FERWAFA, cyane cyane ku bijyanye n’imicungire y’amafaranga y’amakipe, ibyemezo by’imyanzuro y’amarushanwa, ndetse n’imiyoborere y’ishyirahamwe.

    Ni muri urwo rwego inama y’Inteko Rusange ibaye ingenzi kuko iratanga icyerekezo gishya, kandi ikerekana ko FERWAFA ishaka kwitandukanya n’amateka y’ubuyobozi buvugwaho ruswa n’akarengane.

    Mu gihe manda ya Komite iyobowe na Munyantwali igiye kurangira muri Kamena, umupira w’amaguru mu Rwanda ugiye kwinjira mu kindi cyiciro cy’amateka. Abakunzi ba ruhago bariteze impinduka, amahoro n’iterambere rifatika.

  • Umupadiri ukomeye muri Tanzania yakubiswe bikomeye nyuma yo kunenga ubutegetsi, politiki ikomeje gushyuha mbere y’amatora

    Umupadiri ukomeye muri Tanzania yakubiswe bikomeye nyuma yo kunenga ubutegetsi, politiki ikomeje gushyuha mbere y’amatora

    DAR ES SALAAM, TANZANIA — Mu gihe Tanzania yitegura amatora y’umukuru w’igihugu ateganyijwe muri Ukwakira 2025, ubushyamirane muri politiki bukomeje gufata indi ntera. Umupadiri ukomeye wa Kiliziya Gatolika, uzwi cyane kubera amagambo akomeye anenga imikorere y’ubutegetsi buriho, yakubiswe bikomeye n’abantu bataramenyekana, ibintu byateje impagarara mu baturage n’abayoboke ba Kiliziya.

    Uyu mupadiri — utatangajwe amazina ku mpamvu z’umutekano — yibasiwe mu gihe yari avuye mu misa mu mujyi wa Mwanza, aho bivugwa ko yagiye agaragara kenshi mu nyigisho ze amagana imiyoborere y’igihugu, by’umwihariko ku bijyanye n’iyubahirizwa ry’uburenganzira bwa muntu, demokarasi n’ubwisanzure bw’itangazamakuru.

    Inama y’Abepiskopi Gatolika muri Tanzania (TEC) yasohoye itangazo rikomeye, yamagana iryo hohoterwa, igasaba ubuyobozi bukuru bw’igihugu gufata ingamba zo kurinda abantu bose bafite ibitekerezo bitandukanye, by’umwihariko abihayimana n’abandi bakunze gufata ijambo mu ruhame.

    “Kwibasira umuntu kubera ibitekerezo bye, cyane cyane iyo abivuze mu bwisanzure bwe nk’uko biteganywa n’amategeko, ni ugusubiza inyuma urugendo rwa demokarasi igihugu cyacu kimazemo imyaka myinshi.” — Itangazo rya TEC

    Kuva hatangazwa italiki y’amatora y’umukuru w’igihugu, abasesenguzi bavuga ko hagiye hagaragara ubukana mu mvugo z’abanyapolitiki, ndetse no kwikoma abavuga ku mahirwe angana mu matora. Abatavuga rumwe n’ubutegetsi baravuga ko ibikorwa nk’ibi bigaragaza ko ubwisanzure buri mu kaga, ndetse bakibaza niba amatora azaba mu mucyo n’ubwisanzure.

    Bamwe mu banyapolitiki batavuga rumwe n’ubutegetsi barimo kwibasirwa, abandi bakumirwa mu bikorwa byo kwiyamamaza cyangwa bagashyirwaho igitutu n’inzego z’umutekano.

    Umutekano n’ubwisanzure mu bibazo biri ku isonga
    Imiryango iharanira uburenganzira bwa muntu nka Amnesty International na Human Rights Watch yagiye isohora raporo zivuga ku guhonyora uburenganzira bwa politiki muri Tanzania, by’umwihariko mu bihe byegereza amatora. Ihohoterwa ry’uyu mupadiri ryabaye intandaro yo kongera gutera impungenge ku mahirwe y’uko aya matora azabera mu bwisanzure busesuye.

    “Iyo abantu batangiye guterwa ubwoba, bakubiswe cyangwa bagakumirwa mu kuvuga ibitekerezo byabo, demokarasi iba iri mu marembera.” — Umuyobozi w’ihuriro ry’imiryango ya Sosiyete Sivile muri Tanzania.

    Mu gihe uburakari bukomeje gufata intera, guverinoma ya Tanzania yahakanye ko ifite uruhare mu ihohoterwa ryabaye, isaba ko hatangira iperereza ryimbitse. Umuvugizi wa polisi yavuze ko “ari igikorwa cy’abo mu rwego rw’abagizi ba nabi”, ariko ko bakomeje gushakisha ababigizemo uruhare.

    Abaturage benshi barimo abakristu n’abatari bo bagaragaje impungenge ku isura y’amatora, bamwe bakavuga ko hakwiye ubwisanzure no gukumira ibikorwa byose bishobora guteranya abaturage.

    “Tuzitabira amatora ariko turasaba ko uburenganzira bwose bwubahirizwa, kandi ko abayobozi batemera inenge babibwira mu mahoro batabihorerwa.” — Umuturage wo muri Mwanza

    Ihohoterwa ry’uyu mupadiri ryabaye ikimenyetso gikomeye cy’uko politiki ya Tanzania irimo kwinjira mu bihe bitoroshye mbere y’amatora. Ibirindiro bya demokarasi birasabwa gukomezwa, kandi ibitekerezo bitandukanye bigahabwa umwanya mu buryo bwubaka, aho kubihanirwa.

  • Kamala Harris yamaganye Donald Trump mu ijambo rye rya mbere rikomeye kuva amatora yatangira muri Amerika

    Kamala Harris yamaganye Donald Trump mu ijambo rye rya mbere rikomeye kuva amatora yatangira muri Amerika

    WASHINGTON, D.C. — Kamala Harris, wahoze ari Visi Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, yagaragaye ku rubyiniro ku nshuro ya mbere kuva icyiciro gishya cy’amatora ya Perezida cyatangira, atanga ijambo rikomeye ryuzuyemo ubutumwa bwo gukangurira Abanyamerika kurengera demokarasi, no kwamagana ibitekerezo by’ubuhezanguni avuga ko Donald Trump n’abamushyigikiye barimo kongera kuzamura.

    Mu ijambo rye ryatangiwe imbere y’imbaga y’abantu i Los Angeles, Harris yavuze ko igihe igihugu kiri mo ari “ingorabahizi itazoroha kurenga niba abaturage batitandukanyije n’ibitekerezo bisenya ibyo barwanye imyaka myinshi.”

    “Icyo duhagazeho nk’igihugu kiri mu byago. Tureba uko ibitekerezo by’ubuhezanguni, ivangura, no kutihanganira abandi bisubira inyuma, tukabibona byambaye isura ya politiki.”

    Kamala Harris yahamije ko Donald Trump, wahoze ari Perezida kandi wiyamamariza kongera kuyobora mu 2024, atarimo gusa guhatanira ubutegetsi, ahubwo ari ku rugamba rwo gusenya ubwisanzure igihugu cyubakiyeho.

    “Trump avuga ko azaba umutegetsi udashobora kugenzurwa. Arashaka ko umwanya wa Perezida uba nk’ingoma y’umwami. Ibi ni ibintu twarwanye nk’igihugu, tubitakazamo amaraso n’umutima.”

    Harris yanashimangiye ko Trump akomeje gukoresha amagambo atiza umurindi uruhu rw’ubuhezanguni, nk’uko byagaragaye mu gihe cy’imvururu zo ku wa 6 Mutarama 2021 ubwo abamushyigikiye bateye Capitol.

    Muri iryo jambo, Kamala Harris yagarutse ku kamaro ko guhagurukira kurinda uburenganzira bw’abagore, abirabura, n’andi matsinda atandukanye yagiye abohorwa n’amateka ya Amerika. Yibukije abari aho ko iterambere ryagezweho rishobora gusubizwa inyuma mu gihe abaturage badahagurutse ngo babirinde.

    “Icyo ubutegetsi bushya buturimo cyagerageje gukora mu myaka ine byari ugufunga imiryango myinshi, gutsikamira amajwi ya rubanda, no kwima ijambo abafite intege nke.”

    Iri jambo rya Harris ribaye mu gihe kampanye ya Joe Biden irimo gushaka kongera kwiyegereza amatsinda y’abatora yigeze kumufasha mu 2020, harimo abagore, abirabura, n’urubyiruko. Uko Harris yongeye kugaragara mu ruhando rwa politiki, benshi baribaza niba azakomeza kuba umukandida wa Visi Perezida cyangwa niba yaba ari gutegura inzira yo guhatana mu gihe kiri imbere.

    Abasesenguzi bavuga ko amagambo ya Harris agaragaza ko Demokarasi izaba ari kimwe mu bintu bizaba ku isonga mu matora y’2024, cyane cyane mu gihe Trump akomeje kuyobora mu bakandida bo ku ruhande rw’aba-Republika.

    Iri jambo rya Kamala Harris ntiryasubije gusa ikibazo cy’amateka ya politiki ya Amerika, ahubwo ryagaragaje ko urugamba rwo guharanira ubwisanzure n’uburinganire rukomeje, cyane cyane mu gihe amajwi ya rubanda yegereje.